Blogpost

Rechtspraak: Rechtvaardigheid Geen Centenkwestie

Tijdens een routineoperatie maakt de chirurg een fout. Een medische misser van jewelste: je raakt verlamd en kunt niet meer werken. Je besluit de schade op het ziekenhuis of arts te verhalen en dient daartoe samen met je advocaat een claim in. Dat de opererend arts de schade veroorzaakt heeft is vrij duidelijk, dus je hoopt op een goede afloop. Bij het indienen van je claim bij de rechtbank krijg je echter te horen:  “Dat is dan € 7.500,-. Graag vooraf afrekenen.” Als het wetsvoorstel Kostendekkende griffierechten – dat minister Opstelten dit voorjaar presenteerde – wordt ingevoerd, moet je dit bedrag zelf betalen voordat je deze kwestie aan de rechtbank voor mag leggen. En je zal dat geld maar niet hebben. De vraag rijst: krijgt het recht nog wel zijn beloop?

Tijdens een routineoperatie maakt de chirurg een fout. Een medische misser van jewelste: je raakt verlamd en kunt niet meer werken. Je besluit de schade op het ziekenhuis of arts te verhalen en dient daartoe samen met je advocaat een claim in. Dat de opererend arts de schade veroorzaakt heeft is vrij duidelijk, dus je hoopt op een goede afloop. Bij het indienen van je claim bij de rechtbank krijg je echter te horen:  “Dat is dan € 7.500,-. Graag vooraf afrekenen.” Als het wetsvoorstel Kostendekkende griffierechten – dat minister Opstelten dit voorjaar presenteerde – wordt ingevoerd, moet je dit bedrag zelf betalen voordat je deze kwestie aan de rechtbank voor mag leggen. En je zal dat geld maar niet hebben. De vraag rijst: krijgt het recht nog wel zijn beloop?


De naam van het wetsvoorstel zegt het al; de kosten voor de rechtspraak moeten betaald worden door de gebruikers ervan. Een wrange variant op ‘de vervuiler betaald’. Dat principe is in bepaalde gevallen geen verkeerd uitgangspunt. In dit geval is dat het wel: uitspraken van een rechter dienen niet alleen het individuele belang, zij dienen ook een maatschappelijk belang. Aan de hand van jurisprudentie weten burgers, bedrijven en de overheid hoe de wet moet worden uitgelegd. Veel schikkingen zijn dan ook naar aanleiding daarvan tot stand gekomen. In geschillen met de overheid draagt de mogelijkheid om de kwestie aan een onafhankelijke rechter voor te leggen bovendien bij aan het vertrouwen van de burger in het overheidsoptreden. En bovendien: veel conflicten die het tot de rechter brengen, overkomen je. Je hebt er nooit om gevraagd.


Ander argument voor de verhoging van de griffierechten is volgens de regering dat burgers meer naar creatieve oplossingen zoeken voor hun geschillen. De bevolking zou prima in staat zijn hun problemen op een andere manier op te lossen. Vreemd genoeg blijkt juist dat zij dat al kan. Slechts in 5% van de gevallen wordt uiteindelijk de weg naar de rechter bewandeld. De meeste conflicten worden dus al op een andere manier beslecht. Het voorstel werpt daarmee een probleem op dat er niet is. Een kostenbesparing vermomd als oplossing voor een niet bestaand probleem.


Dat burgers en bedrijven hun conflicten onderling oplossen wordt door de Jonge Democraten aangemoedigd. Wij zijn echter wel van mening dat als partijen er niet uitkomen, zij te allen tijde naar een rechter moeten kunnen stappen om hun probleem voor te leggen. Dat heeft ook een preventieve werking. Het voorkomt namelijk dat verplichtingen niet worden nagekomen.De kans dat iemand wordt aangesproken op het niet nakomen van zijn verplichting, wordt kleiner naarmate de kosten om de vordering te verhalen hoger worden. Werkelijk niemand lijkt het een goed idee te vinden: de Raad voor de Rechtspraak, Nederlandse Orde voor Advocaten, Nederlandse Vereniging voor Gemeenten en vakcentrales hebben allen negatief geadviseerd over dit wetsvoorstel.Er wordt een grote stap gezet naar meer onrechtvaardigheid in onze rechtspraak, maar onze regering ziet het wel zitten.


Naast bovengenoemde bezwaren kan het recht op toegang tot een rechter, zoals vastgelegd in art. 6 Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), in het gedrang komen. Het Europese Hof stelt dat het recht tot toegang van de rechter wordt beperkt als er sprake is van praktische problemen om de hoogte van de schadevergoeding in te schatten (griffierechten zijn afhankelijk van de hoogte van de vordering), als de griffierechten relatief hoog zijn of als de griffierechten inflexibel zijn. Op dit moment voldoet het wetsvoorstel niet aan bovenstaande eisen. Een tik op de vingers van het Europese Hof ligt in het verschiet.


Bijkomend probleem is dat zowel de eiser als de gedaagde voorafgaand aan de procedure het griffierecht moeten betalen. Als de gedaagde daartoe niet in staat is en niet verschijnt, moet de rechter de vordering aan de eisende partij toewijzen. De gedaagde moet dan de vordering én de griffierechten van de eiser betalen. Een vermogende partij kan dus wel heel gemakkelijk zijn ‘gelijk’ halen als hij weet dat de tegenpartij krap bij kas zit.En nu willen wij niet meteen met het cliché van ‘Amerikaanse toestanden’ komen, omdat dat veelal een overdrijving van de werkelijke situatie inhoudt, maar een systeem met extreem hoge financiële drempels bevoordeelt vooral grote bedrijven en overheden met een berg geld als het gaat om het behartigen van je belangen in rechte.


Volgens de Jonge Democraten dient de toegankelijkheid van de rechtspraak voorop te staan. Rechtvaardigheid is geen centenkwestie maar een mensenkwestie. Dit betekent dat de rechtspraak voor iedereen betaalbaar moet blijven. Zodra dat niet (meer) het geval is geldt alleen nog het recht van de sterkste, het recht van de meest vermogende. Niet het recht van de partij die het meest in zijn gelijk staat. Een donkere toekomst voor elk individu dat het moet opnemen tegen een vermogende wederpartij. En rechtspraak wordt kromspraak als het alleen nog maar om geld gaat.

Geschreven door: Nienke Ross - Portefeuillehouder Justitie en Veiligheid

Submit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to Twitter

JD Blog

[Vlog] Op het Lymec Congres in Sofia

De Jonge Democraten zijn op het congres van LYMEC (de koepelorganisatie van Europese, liberale politieke jongerenorganisaties) geweest. In deze vlog kun je zien wat ze daar zoal voor elkaar hebben ...

Lees meer...

maandag 23 oktober 19:45
In discussie over het onderwijscurriculum met de werkgroep onderwijs - Arnhem-Nijmegen
maandag 23 oktober 20:00
Palmolie: vet slim of oliedom - Utrecht
dinsdag 24 oktober 19:30
Meer over AntiFa - Leiden-Haaglanden
dinsdag 24 oktober 20:00
Nederland in de VN Veiligheidsraad - Amsterdam
dinsdag 24 oktober 20:00
Politieke Wereldkeuken: Colombia - Groningen
woensdag 25 oktober 20:00
D66 & JD: Kandidatendebat - Rotterdam
woensdag 25 oktober 20:00
Verenigingsavond: Lasergamen - Brabant
donderdag 26 oktober 22:00
Debattraining D-loquentia Groningen - Groningen

» Bekijk volledige kalender

Vul hieronder je emailadres in om een link te krijgen waarmee je je aan kunt melden voor de nieuwsbrieven van de Jonge Democraten en waarmee je je abonnementen kunt wijzigen.

» Bekijk eerdere nieuwsbrieven

Twitter

Jonge Democraten Online

FacebookLinkedInTwitterYouTube

© 2017 Jonge Democraten