Blogpost

Medisch beroepsgeheim van levensbelang

Tristan van der V. schoot op 9 april 2011 in drieënhalve minuut zes mensen dood in een winkelcentrum in Alphen aan den Rijn en beroofde vervolgens zichzelf van het leven. Een vreselijk drama. Hoe kon dit allemaal gebeuren? En had dit voorkomen kunnen worden?

 

Tristan van der V. schoot op 9 april 2011 in drieënhalve minuut zes mensen dood in een winkelcentrum in Alphen aan den Rijn en beroofde vervolgens zichzelf van het leven. Een vreselijk drama. Hoe kon dit allemaal gebeuren? En had dit voorkomen kunnen worden?

De politie startte in opdracht van het openbaar ministerie een onderzoek om antwoord te kunnen geven op deze vragen. Zo blijkt dat Van der V. een wapenvergunning had voor vijf wapens ondanks zijn ernstige psychische problemen. Zijn ouders hebben zelfs bij de GGD aangegeven dat zij het niet verstandig vonden om hem een wapenvergunning te geven. Waarom werd de vergunning dan toch verleend?

In het evaluatieonderzoek is onder andere de hulpverleningsgeschiedenis van Van der V. opgevraagd. Door de betreffende instanties is echter  geweigerd om inzage te geven in zijn medisch dossier, omdat dit in strijd zou zijn met het medisch beroepsgeheim. Dit houdt in dat artsen en andere medisch hulpverleners verplicht zijn te zwijgen over feiten en gegevens die zij tijdens hun werk over hun patiënt te weten zijn gekomen.

Achterliggende gedachte is dat iedereen - in het kader van, of vooruitlopend op zijn behandeling - zijn hart moet kunnen luchten zonder dat hij of zij bang hoeft te zijn dat dit aan iemand wordt doorverteld. De ruimte om in alle vertrouwelijkheid je (psychische) problemen uit de doeken te kunnen doen is van groot belang voor een juiste diagnose en behandeling. Elke patiënt moet de beste zorg krijgen, zelfs een rechtsvervolging mag daar niet aan in de weg staan. Aan het beroepsgeheim wordt daarom veel waarde toegekend en schending ervan is dan ook strafbaar gesteld.

Er zijn drie uitzonderingen mogelijk op het beroepsgeheim.

Allereerst kan de betrokkene zelf toestemming geven om zijn gegevens te verstrekken aan derden. Ten tweede is een geheimhouder verplicht het beroepsgeheim te doorbreken als een wettelijk voorschrift voorschrijft dat een geheimhouder iets moet melden, bijvoorbeeld een niet natuurlijke doodsoorzaak. Tot slot moet het beroepsgeheim worden doorbroken als het achterhouden van informatie direct gevaar voor de patiënt of anderen oplevert dat niet op andere wijze kan worden afgewend. Dat is bijvoorbeeld het geval als iemand tegen zijn psycholoog zegt dat hij van plan is zijn vrouw te vermoorden. Het beroepsgeheim blijft ook na de dood van een patiënt bestaan.

In het geval van Alphen aan den Rijn is aan geen van deze voorwaarden voldaan, er wordt dus geen inzage gegeven in het dossier van Van der V.. Er kan dus bijvoorbeeld ook niet gecontroleerd worden of de medewerkers van de GGD inderdaad een melding hebben gekregen van de ouders van Van der V. en waarom ze daar niets mee gedaan hebben. Het is overigens nog maar de vraag of ze iets met die melding hadden moeten doen als je kijkt naar de eerdergenoemde uitzonderingen op het beroepsgeheim.

Is een verruiming van de inbreukmogelijkheden op het medisch beroepsgeheim dan wenselijk? Minister Schippers wil voor het soort gevallen als dat van Van der V. een uitzondering maken op het beroepsgeheim. Iedereen wil weten hoe dit drama heeft kunnen gebeuren. En geeft het niet veel meer gemoedsrust als we duidelijk kunnen stellen waar het fout is gegaan? Ik begrijp de verleiding van Schippers. Toch denk ik dat we ons juist in dit soort gevallen hard moeten maken voor de instandhouding van het beroepsgeheim. Het medisch beroepsgeheim is er bij uitstek voor bedoeld dat mensen met ernstige problemen - potentieel gevaarlijke problemen - zoals die van Van der V., naar de hulpverlening stappen zonder dat ze zich zorgen hoeven te  maken dat ze kans lopen te worden vervolgd door justitie. Want blijven juist de Van der V.’s van deze wereld dan niet eerder weg? En durven ouders nog wel om hulp te vragen voor hun psychisch getroubleerde kind als dat betekent dat ze het de politiecel insturen? Ik kan me voorstellen dat veel soortgelijke incidenten als dat in Alphen voorkomen zijn doordat iemand op tijd hulp heeft durven zoeken.

Dan die wapenvergunning nog. Wat is wel een goede maatregel om te voorkomen dat psychisch labiele personen een wapen kunnen aanschaffen zonder dat het medisch beroepsgeheim op de helling komt te staan? Ik wil een nieuwe werkwijze voorstellen. Op dit moment toetst de politie of er een vergunning mag worden afgegeven op grond van een aantal criteria. Zo moet de aanvrager een redelijk belang hebben bij het voorhanden hebben van een wapen en er mag geen angst voor misbruik bestaan. Deze laatste voorwaarde wordt getoetst met een verklaring omtrent gedrag. Dit zegt echter niet alles. Is het in dit specifieke geval daarom niet logischer om iets extra’s te vragen aan de aanvrager van zo’n wapenvergunning? De overheid zou een aanvrager kunnen verzoeken vrijwillig inzage te geven in zijn hulpverleningsgeschiedenis. Met de vergunningaanvraag als enige doel en waarbij de daaruit beschikbaar gekomen informatie niet opnieuw kan worden gebruikt. Als hij inzage weigert, wordt ook automatisch de aanvraag geweigerd. Pas dan kan echt worden beoordeeld of er geen angst voor misbruik bestaat. En het idee van Schippers met als resultaat een ernstige inbreuk op het medisch beroepsgeheim kan weer in de koelkast.

Submit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to Twitter

JD Blog

Dennis van Driel - Zeeuw en Limburger

Ook dit jaar vinden er interviews plaats met alle nieuwgekozen Landelijk Bestuursleden. Het eerste interview is geweest met Dennis van Driel, aankomend Bestuurslid Politiek & Internationaal Doo...

Lees meer...

vrijdag 01 september 20:00
Openingsborrel - Rotterdam
maandag 04 september 19:45
Jaaropening met Mini-AAV - Arnhem-Nijmegen
dinsdag 05 september 20:00
Introborrel voor nieuwe (en oude) leden - Groningen
vrijdag 08 september 18:00
JD Brabant Kick-off BBQ - Brabant
zaterdag 09 september 10:00
Septembercongres - Landelijk
dinsdag 12 september 19:30
Dag van de lokale media - Amsterdam
dinsdag 12 september 20:00
In gesprek met... - Groningen
donderdag 14 september 19:30
Overdracht AAV - Amsterdam

» Bekijk volledige kalender

Vul hieronder je emailadres in om een link te krijgen waarmee je je aan kunt melden voor de nieuwsbrieven van de Jonge Democraten en waarmee je je abonnementen kunt wijzigen.

» Bekijk eerdere nieuwsbrieven

Jonge Democraten Online

FacebookLinkedInTwitterYouTube

© 2017 Jonge Democraten