Blogpost

Medezeggenschap?!

Wie binnen de Jonge Democraten begint over het belang van medezeggenschap krijgt snel instemmende reacties. Horizontale verantwoording en inspraak binnen het voor ons belangrijke thema onderwijs zijn immers op elk niveau cruciaal voor een gezond onderwijsklimaat. Bij de invoering van het studievoorschot werd door velen van ons enthousiast gereageerd op het nieuwe instemmingsrecht voor de instellingsbegroting. Toch ontbreekt bij die vooruitgang vaak de blijvende focus op medezeggenschap: hoe gaat het nu en wat moet beter? In de zomer werd in de Jaarbeurs door belangenbehartiger ISO stilgestaan bij die vraag op ‘de Dag van de Medezeggenschap’.

Het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) vertegenwoordigt de 700.000 studenten aan een hogeschool of universiteit. Hoewel onder andere door het Maagdenhuis lijkt of (de discussie rond) medezeggenschap alleen speelt in het Hoger onderwijs, kennen het voortgezet en middelbaar beroeps onderwijs vergelijkbare raden. Ook daar zetten belangenbehartigers als respectievelijk het LAKS en JOB zich in voor versterkte inspraak en invloed. Deze verenigingen kennen een groeiend ledenaantal, maar uit onderzoek blijkt nog steeds dat een-vijfde van de zetels voor leerlingen in de Medezeggenschapsraad (MR) binnen het voortgezet onderwijs vacant is. Op overkoepelend niveau, in een zogenoemde GMR, is dit aandeel nog hoger. De binnen het hoger onderwijs bekende jaarlijkse verkiezingen ontbreken daarnaast nog vaak op middelbare scholen. De vraag die dan al snel opkomt is: waar begin je op scholen met het faciliteren en aanjagen van inspraak door leerlingen? De JD zou een antwoord als het verplicht stellen van leerlingenraden moeten overwegen. Meer inspraak buiten de medezeggenschap en dicht bij het klaslokaal leidt immers tot meer belangstelling voor inspraak op hoger niveau. Vlaanderen kent reeds een participatiewet die leerlingenraden of een andere vorm van gegarandeerde inspraak verplicht stelt. Hoewel een leerlingenraad natuurlijk geen doel op zich is zal een verplicht karakter schoolbesturen activeren. Horizontale controle door de MR en verticale controle door de Inspectie kunnen hierop toezien.

Terug naar het hoger onderwijs. Hoewel de bezetting van studentenzetels daar hoger is, geeft nog ruim een kwart aan dat er een zetel in hun raad vacant is. Ook de opkomstpercentage van studenten bij de jaarlijkse verkiezingen valt nog steeds tegen. Tegen verwachting in daalde de opkomst aan de UvA afgelopen jaar zelfs tot onder de twintig procent. Tilburg en Delft lopen met rond de veertig procent voorop, maar vanzelfsprekend is ook daar elke procentpunt hoger beter voor het aanzien van de studenten- of universiteitsraad. Studenten die niet stemmen geven aan geen interesse te hebben, de partijen te veel op elkaar te vinden lijken of de invloed van de raad gering te achten. Afgelopen jaar werd in Rotterdam, Amsterdam en Nijmegen in ieder geval een poging gedaan om het partijenveld te verbreden. Een nieuwe liberale partij op initiatief van onze buren, de JOVD, ‘De vrije student’ werd opgericht en behaalde in die laatste twee steden één zetel. En er was vorig collegejaar meer aandacht voor medezeggenschap. Aan de Universiteit Utrecht werd ‘de week van de medezeggenschap’ gelanceerd om in gesprek te gaan over het belang van inspraak. De Rector Magnificus van de UU verwees daar naar de belangrijke rol van informele inspraak door samenkomst van studenten met andere studenten en bestuurders. Leden van de studenten- en universiteitsraad gaven op de dag van de medezeggenschap hetzelfde aan: eerder betrokken zijn bij beleidsvorming op de instelling, onder andere door meer samenkomsten, is cruciaal voor een betere cultuur rond de inspraak van studenten en medewerkers.

Het verbeteren van die cultuur wordt in Den-Haag logischerwijs vooral beantwoord met wetswijzigingen. Het nieuwe instemmingsrecht op de instellingsbegroting (op hoofdlijnen) is daar een voorbeeld van. Als Jonge Democraten hebben we deze toevoeging terecht toegejuicht. Bij onze uitleg rond de invoering van het studievoorschot hoorde echter ook enkele kritische vragen. Deze vragen moeten we blijven stellen. Meer rechten voor de medezeggenschapsraad vraagt immers ook om meer aandacht voor professionalisering. Senator Engels stelde in de Eerste Kamer de vraag of studenten die meebeslissen in de medezeggenschapsraad wel voldoende gebruik kunnen maken van de faciliteiten voor professionalisering en deskundigheidsbevordering. Andere fracties waren daarbij bezorgd om de grote bevoegdheid die neergelegd wordt bij de medezeggenschapsorganen. Op de dag van de medezeggenschap werd als antwoord daarop enkel het algemene belang van scholing herhaald. Geen van de aanwezige onderwijsbestuurders durfde in te gaan op de vraag of studenten significant meer tijd moeten krijgen voor hun werk en de voorbereiding die daarbij hoort. Elke studentenvertegenwoordiger geeft immers aan graag eerder in gesprek te gaan, eerder betrokken te zijn, met de bijbehorende extra scholing, maar de beschikbare tijd vraagt hen prioriteiten te stellen. Het is opvallend dat bij enkele universiteiten studentenraadsleden hun werk fulltime doen en bij andere instellingen van vergelijkbare grootte het werk partime is. Op vele hbo-instellingen gaat het zelfs maar om enkele uren in de week. Daarnaast geven studenten in de medezeggenschapsmonitor aan dat er nu al een groot verschil is in beschikbare en werkelijk bestede uren. Als Jonge Democraten moeten we juist dergelijke signalen oppakken om met concrete voorstellen te kunnen komen richting onderwijsbestuurders en Den-Haag. Studenten symbolisch de College van Bestuur voorzitter laten benoemen brengt namelijk geen zoden aan de dijk. 

Terug naar de hoofdvraag. Ook dit artikel geeft waarschijnlijk nog onvoldoende antwoorden op de vraag wat er allemaal beter kan en moet. De Jonge Democraten zijn daarom in ieder geval verplicht naast het toejuichen van onderwijsverbeteringen ook voorstellen te doen die op de lange termijn de cultuur rond inspraak en invloed versterken. Medezeggenschap kreeg gelukkig het afgelopen jaar al relatief veel aandacht. Er werden goede en minder goede oplossingen geroepen. Het is jammer als de aandacht nu zou verzwakken, binnen onderwijsland, maar ook binnen de JD. Nadenken over structurele verbeteringen betekent immers dat we niet moeten wachten tot iets weer het nieuws haalt, zeker niet binnen het voor ons belangrijke thema onderwijs.

Door Koen van Limbergen, portefeuillehouder Onderwijs bij de Jonge Democraten

Submit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to Twitter

JD Blog

Dennis van Driel - Zeeuw en Limburger

Ook dit jaar vinden er interviews plaats met alle nieuwgekozen Landelijk Bestuursleden. Het eerste interview is geweest met Dennis van Driel, aankomend Bestuurslid Politiek & Internationaal Doo...

Lees meer...

vrijdag 04 augustus 19:30
Zomerborrel - Leiden-Haaglanden
vrijdag 01 september 20:00
Openingsborrel - Rotterdam
maandag 04 september 19:45
Jaaropening met Mini-AAV - Arnhem-Nijmegen
dinsdag 05 september 20:00
Introborrel voor nieuwe (en oude) leden - Groningen
vrijdag 08 september 18:00
JD Brabant Kick-off BBQ - Brabant
zaterdag 09 september 10:00
Septembercongres - Landelijk
dinsdag 12 september 19:30
Dag van de lokale media - Amsterdam
dinsdag 12 september 20:00
In gesprek met... - Groningen

» Bekijk volledige kalender

Vul hieronder je emailadres in om een link te krijgen waarmee je je aan kunt melden voor de nieuwsbrieven van de Jonge Democraten en waarmee je je abonnementen kunt wijzigen.

» Bekijk eerdere nieuwsbrieven

Jonge Democraten Online

FacebookLinkedInTwitterYouTube

© 2017 Jonge Democraten