#

Geen loonmatiging, maar loonsverhoging

10 Okt 2013

De val van Lehman Brothers ligt inmiddels precies vijf jaar achter ons. De daarop volgende crisis heeft een rem gezet op de Nederlandse economie, die in een vicieuze cirkel terecht is gekomen van bezuinigingen en afkalvend vertrouwen in economisch herstel. De Jonge Democraten zien weinig aanstalten van het kabinet om deze cirkel te doorbreken en vinden dat het tijd is voor een ommekeer in het beleid! Ook met de laatste miljoenennota laat het kabinet zien dat er nog steeds wordt gekozen voor bezuinigingsdrift, boven een langetermijnvisie. Er is alleen de botte bijl en de hoop van Rutte om het centraal planbureau te slim af te zijn. Op veel beleidsgebieden is er werk aan de winkel. Bijvoorbeeld het onderwijs, duurzaamheid, de zorg, onze pensioenen en vooral de arbeidsmarkt.

De val van Lehman Brothers ligt inmiddels precies vijf jaar achter ons. De daarop volgende crisis heeft een rem gezet op de Nederlandse economie, die in een vicieuze cirkel terecht is gekomen van bezuinigingen en afkalvend vertrouwen in economisch herstel. De Jonge Democraten zien weinig aanstalten van het kabinet om deze cirkel te doorbreken en vinden dat het tijd is voor een ommekeer in het beleid! Ook met de laatste miljoenennota laat het kabinet zien dat er nog steeds wordt gekozen voor bezuinigingsdrift, boven een langetermijnvisie. Er is alleen de botte bijl en de hoop van Rutte om het centraal planbureau te slim af te zijn. Op veel beleidsgebieden is er werk aan de winkel. Bijvoorbeeld het onderwijs, duurzaamheid, de zorg, onze pensioenen en vooral de arbeidsmarkt.

In Nederland voeren we al lange tijd het beleid van loonmatiging. Werkgevers en werknemers vinden elkaar in de gedachte, dat op de lange termijn een sterke concurrentiepositie door relatief lage lonen het beste is voor de economie. Het resultaat is een bloeiende export met een groot handelsoverschot, dat momenteel nog het enige lichtpuntje is tussen de deprimerende economische cijfers van de afgelopen jaren. De Jonge Democraten stellen echter hun vraagtekens bij dit lichtpuntje en bij de wenselijkheid van een beleid dat ten tijde van het Akkoord van Wassenaar wellicht nuttig was voor het economisch herstel, maar dat nu compleet achterhaald lijkt. De keerzijde van een enorm handelsoverschot is onbalans binnen de Europese muntunie, waardoor naast de financiële crisis ook de eurocrisis ons blijft bijten. De loonmatiging zelf zorgt er in Nederland bovendien voor dat de binnenlandse bestedingen achterblijven; Nederland stagneert volkomen.

Volgens recent onderzoek van de Nederlandsche Bank stijgt de koopkracht van huishoudens al 15 jaar niet meer. Toch is de Nederlandse economie de afgelopen 15 jaar enorm gegroeid. Eén reden is dat het inkomensdeel van bedrijven sterk is gestegen, zoals te zien in cijfers van DNB. Loonmatiging versterkt de concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijfsleven, dat kan profiteren van de relatief goedkope arbeid in Nederland en zo zijn inkomensdeel zag stijgen. Het Nederlandse bedrijfsleven is echter meegegaan in een wereldwijde trend, door de extra inkomsten uit loonmatiging niet toe te kennen aan innovatie. De prikkel om te innoveren ontbreekt; de Jonge Democraten vinden daarom ook dat een belangrijk argument om lonen te blijven matigen voor een groot deel is weggevallen. Het is tijd om het beleid van loonmatiging te doorbreken: tijd voor een loonsverhoging. De argumenten lopen uiteen van consumentenvertrouwen, tot macro-economische onbalans en de noodzaak om niet alleen competitiever te worden maar ook daadwerkelijk productiever.

Een loonsverhoging zorgt er direct voor dat burgers weer lucht krijgen in hun huishoudboekje. Schulden worden sneller afbetaald en daarnaast kan er domweg weer geld uitgegeven worden. Dit zal ook ten goede komen aan de belastinginkomsten. Bij het dichten van begrotingsgaten is toegenomen inkomstenbelasting een gereedschap dat in de huidige kabinetsplannen schittert door afwezigheid. Bij hogere lonen en meer consumptie nemen de belastinginkomsten flink toe, terwijl die nu juist afnemen met gestaag dalende consumptie en consumentenvertrouwen.

In Europa speelt ons enorme handelsoverschot een kwalijke rol. Grieken, Spanjaarden, Portugezen en andere Zuid-Europeanen worden uit de markt gedrukt door onze kunstmatig lage lonen. Ons overschot op de betalingsbalans is tegelijkertijd ook hun tekort. Het is verstandig om deze verschillen dichter bij elkaar te brengen, de Noord-Zuidspanningen te verlichten en een stabieler Europa na te streven.

Voor de lange termijn is arbeidsproductiviteit niet te onderschatten. De Delftse emeritus hoogleraar Alfred Kleinknecht toont herhaaldelijk aan dat de arbeidsproductiviteit toeneemt als de lonen omhoog gaan. De relatief lage lonen heeft ondernemers lui gemaakt om te investeren in innovatie. Bedrijven die het moeilijk zullen krijgen door loonsverhoging, zijn aangewezen op innovatie. Dit is het principe van creatieve destructie van Joseph Schumpeter. Op dit moment zorgt het loonmatigingsbeleid enkel voor een kunstmatig gunstige concurrentiepositie en niet voor de creativiteit en innovatie.

Waar we zien dat landen met een vergelijkbaar loonmatigingsbeleid het tij keren, blijft Nederland achter. Duitsland was een decennium geleden de zieke man van Europa en zijn krachtig uit hun nationale dip gekomen, onder andere door de lonen te laten stijgen. Recentelijk zijn de lonen van ambtenaren daar gestegen met 6,3% in 18 maanden tijd met in hun kielzog de lonen in de private sector. De economie in Duitsland groeit als één van de weinigen in Europa; de pragmatische oplossing voor Nederland is om het succes af te kijken! Laten we deze langdurige crisis nu eindelijk doorbreken! Innovatie, duurzame groei, economische ruimte voor de burger en het sneller afbouwen van schulden. Loonstijging is de eerste stap van de oplossing.

Categorie: Politieke opinie