Blogpost

Basisbeurs afschaffen slecht idee

ImageIn reactie op de mogelijke afschaffing van de basisbeurs beticht Bas Jacobs op de opiniepagina van afgelopen vrijdag in het NRC Handelsblad het tegenkamp van Pavlovreacties. Nu zijn inderdaad niet alle reacties even genuanceerd, maar Jacobs' argumentatie hangt ook aan elkaar van drogredeneringen. Zijn centrale these is dat een sociaal leenstelsel, waarbij studenten na hun studie de geleende studiefinanciering en collegegelden terugbetalen met een vangnet voor lage inkomens, een beter alternatief is dan het huidige giftenstelsel. Dat onderbouwt hij voor een groot deel met aanvallen op de huidige systematiek.

Jacobs stelt dat hoge beurzen en lage collegegelden leiden tot een instroom van ongeïnteresseerde en lanterfantende studenten. Daarbij gaat hij voorbij aan het feit dat er al stevige prestatieprikkels zijn ingebouwd in de studiefinanciering. Wie zijn diploma niet binnen een redelijke tijd haalt, mag alles terugbetalen. Studenten krijgen maar voor een beperkte tijd studiefinanciering. En voor elk jaar dat je langer studeert, betaal je collegegeld dat ruim de helft is van de basisbeurs.


Als voorbeelden van deze 'profiteurs' noemt hij drop-outs, langstuderenden en degenen die verkeerde studiekeuzes maken. Het is veel te simplistisch om die redenen altijd aan de student zelf toe te schrijven. Slecht onderwijs en betekenisvolle nevenactiviteiten en bijvakken dragen daar ook aan bij. Daarnaast zou het onwenselijk zijn om studenten altijd af te straffen voor ambitieuze keuzes. Mensen die niet zeker zijn van hun eigen kunnen, maar zichzelf het voordeel van de twijfel geven, zouden we juist moeten stimuleren in plaats van bedreigen met een extra studieschuld. Uit onderzoek blijkt keer op keer dat studenten uit lagere sociaal-economische milieus onzekerder zijn over hun keuzes dan anderen. Daarbij komt nog eens dat zij een grotere leenaversie hebben, waardoor de omschakeling naar een leenstelsel hen nog eens extra hard kan treffen. Hoezeer Jacobs verdedigers van het huidige stelsel ook verwijt het argument van toegankelijkheid te misbruiken, hier is het wel degelijk op zijn plaats.


Ook op het punt van vermeende sociale onrechtvaardigheid wordt het huidige stelsel aangevallen. Een wo'er zou gemiddeld 80 procent meer verdienen dan iemand met alleen basisonderwijs. Dat is aannemelijk, maar basisonderwijs is niet het juiste referentiepunt. De laag net onder het hoger onderwijs is het mbo, en afgestudeerden op het hoogste niveau daar verdienen ook significant meer dan degenen die alleen basisonderwijs hebben genoten, een situatie die overigens nauwelijks meer voorkomt onder jongeren. Jacobs lijkt wel een enorme hekel te hebben aan studenten als hij stelt dat "de niet-gestudeerde belastingbetaler opdraait voor subsidies aan bierzuipende corpsballen". Daarmee beledigt hij het gros van de hardwerkende studenten en vergeet hij dat het opleiden van een beroepsbevolking ook maatschappelijke belangen doelen dient. Elke hoogopgeleide creëert een veelvoud aan banen voor lageropgeleiden en draagt bij aan een competitieve kenniseconomie. Nog los van het feit dat laagopgeleiden in onze samenleving netto maar weinig belasting betalen en hoogopgeleiden door een progressief stelsel al meer dan evenredig bijdragen. Als Jacobs graag inkomensongelijkheid aan wil pakken, zou hij als econoom moeten weten dat dat veel beter kan via de inkomstenbelasting – denk alleen al eens aan de kosten van de hypotheekrenteaftrek – dan door een essentiële maatschappelijke bezigheid als studeren te ontmoedigen.


In het stuk stelt Jacobs verder dat de studiefinanciering niet het knelpunt is als het gaat om sociale mobiliteit, aangezien de meeste havo- en vwo-leerlingen doorstromen naar het hoger onderwijs. Die majeure prestatie komt dankzij, en niet ondanks het huidige financieringsstelsel.

Ton Monasso
Landelijk voorzitter Jonge Democraten

Submit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to Twitter

JD Blog

Onze campagnehelden

De voorbereidingen van de campagne voor Gemeenteraadsverkiezingen en het referendum over de Sleepwet zijn in volle gang. De afdelingscampagneleiders, het campagneteam en het Landelijk Bestuur zijn ...

Lees meer...

zaterdag 25 november 12:00
Bezoek JuLi’s Bremen aan Groningen - Groningen
maandag 27 november 19:30
Masterclass debat - Amsterdam
maandag 27 november 19:45
Training Manipulatie en Framing - Arnhem-Nijmegen
maandag 27 november 20:00
Motieschrijfavond - Utrecht
dinsdag 28 november 19:30
Politiek Poker - Leiden-Haaglanden
dinsdag 28 november 20:00
Legale wiet - Groningen
woensdag 29 november 20:00
Ruimte Rechten - Rotterdam
woensdag 29 november 20:00
Discussie-avond 'vrouwen in de politiek' (Vrouwen in de politiek: waarom zijn het er zo weinig en hoe worden het er meer?) - Friesland

» Bekijk volledige kalender

Vul hieronder je emailadres in om een link te krijgen waarmee je je aan kunt melden voor de nieuwsbrieven van de Jonge Democraten en waarmee je je abonnementen kunt wijzigen.

» Bekijk eerdere nieuwsbrieven

Jonge Democraten Online

FacebookLinkedInTwitterYouTube

© 2017 Jonge Democraten