Blogpost

Analogieën werken niet: over het recyclen van offline grondrechten in cyberspace

Niet vaak heeft een partij zoveel stof doen opwaaien met een vooraankondiging over het politiek programma als D66 met hun voorstel voor het overdragen van het recht op betoging naar het digitale domein. Het plan klinkt redelijk: het recht op betoging is in de offline wereld een onbetwist burgerrecht, en wat is er natuurlijker dan het vertalen ervan naar een analoog recht in cyberspace? Het probleem is dat de wereld niet zo simpel in elkaar zit: de online wereld is niet een kopie van de offline wereld, maar een heel ander soort omgeving met nieuwe mogelijkheden, belangen en risico's.

Niet vaak heeft een partij zoveel stof doen opwaaien met een vooraankondiging over het politiek programma als D66 met hun voorstel voor het overdragen van het recht op betoging naar het digitale domein. Het plan klinkt redelijk: het recht op betoging is in de offline wereld een onbetwist burgerrecht, en wat is er natuurlijker dan het vertalen ervan naar een analoog recht in cyberspace? Het probleem is dat de wereld niet zo simpel in elkaar zit: de online wereld is niet een kopie van de offline wereld, maar een heel ander soort omgeving met nieuwe mogelijkheden, belangen en risico's.

Het meeste commentaar op het voorstel van D66 was technisch van aard. Doordat in sommige media 'het recht op online demonstreren' direct was gekoppeld aan 'het legaliseren van DDoS-aanvallen' ging de discussie al snel over het platleggen van websites. Tot op zekere hoogte was dit overigens terecht: het bekendste voorbeeld van een online demonstratie is het platleggen van de sites van PayPal en MasterCard door Anonymous als wraak voor het weigeren donaties te verwerken voor WikiLeaks. De risico's op ongewenste neveneffecten zijn bij een DDoS-aanval niet te overzien: als de site die je probeert plat te leggen door hetzelfde bedrijf wordt gehost als een andere site, kan die andere site ook onbereikbaar worden. Als het bedrijf achter die andere site daardoor schade lijdt, ben jij daar dan voor aansprakelijk? Hetzelfde geldt voor internetknooppunten waarlangs jouw aanval loopt: als door jouw aanval ander netwerkverkeer niet meer goed doorgestuurd kan worden, wie is dan verantwoordelijk voor de gevolgen?

Dit toont twee zaken aan. Ten eerste is het hiermee duidelijk geworden dat het formuleren van online beleid naar analogie van offline beleid niet werkt. Te veel risico's die komen kijken bij DDoS-aanvallen kennen geen parallel bij 'gewone' demonstraties. Ten tweede is het nog helemaal niet duidelijk wat er wordt bedoeld met een online demonstratie. De wettekst die DDoS-aanvallen verbiedt, is breed geformuleerd. Hierdoor kan ook de oproep van Marietje Schaake (D66) om als protest tegen het ACTA-verdrag leden van het Europees Parlement te bestoken met e-mails worden gezien als een DDoS-aanval, terwijl iedereen het erover eens is dat dergelijke mogelijkheden juist wél moeten bestaan.

Echter, dit brengt ons wel in een lastig parket. Veel beleid over de online wereld is gestoeld op een analogie met offline beleid. Zeker ook in domeinen waar nog maar weinig wetgeving is geformuleerd, wordt aan de lopende band jurisprudentie gecreëerd op basis van een analogie tussen on- en offline gevallen. De opsporingsbevoegdheden van de High-Tech Crime Unit van het KLPD zijn hiervan een goed voorbeeld: omdat het relevante juridisch kader maar beperkt is ingevuld, moeten onze cybercops soms hun eigen bevoegdheden maar invullen in overleg met het OM en de rechter-commissaris. Dit is onwenselijk: de Tweede en Eerste Kamer zouden zich bezig moeten houden met het scheppen van de kaders waarbinnen deze partijen handelen.

Uit het voorgaande blijkt dat het lang niet eenvoudig is om op een bruikbare manier inzichten uit de offline wereld te hergebruiken in cyberspace. Sommige fundamentele rechten zijn misschien wel betekenisloos in het digitale domein, zoals het recht op lichamelijke integriteit. Andere rechten worden door de aard van het internet juist extra goed geborgd, zoals de vrijheid van meningsuiting. Fundamentele rechten zijn er om elk individu de ruimte te geven om zich te ontplooien. De discussie over zulke rechten in de online wereld zou niet (alleen?) gevoerd moeten worden door techneuten. Nu het besef ontstaat dat keuzes over de inrichting van cyberspace politiek van aard zijn, is het debat over deze keuzes meer dan ooit van belang. Ingenieurs en beleidsmakers zullen uit zichzelf met de volste overtuiging oplossingen aandragen die onzinnig zijn uit het perspectief van de burger. Alleen door nu in deze discussie te participeren, neemt een burger het heft in eigen hand, om zo te kiezen voor een internet dat de grondrechten van onze samenleving respecteert.

Pieter is portefeuillehouder digitaal van de Jonge Democraten.

Submit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to Twitter

JD Blog

Lysanne van Schaik - De Directeur

Door: Michiel Ruland Lysanne van Schaik – zelfbenoemd Zeeuws Meisje. Voor het tweede interview reisde ik opnieuw af naar Zeeland. Ditmaal niet naar Vlissingen, maar naar Goes. Bij afstemming van d...

Lees meer...

vrijdag 04 augustus 19:30
Zomerborrel - Leiden-Haaglanden
vrijdag 01 september 20:00
Openingsborrel - Rotterdam
maandag 04 september 19:45
Jaaropening met Mini-AAV - Arnhem-Nijmegen
dinsdag 05 september 20:00
Introborrel voor nieuwe (en oude) leden - Groningen
vrijdag 08 september 18:00
JD Brabant Kick-off BBQ - Brabant
zaterdag 09 september 10:00
Septembercongres - Landelijk
dinsdag 12 september 19:30
Dag van de lokale media - Amsterdam
dinsdag 12 september 20:00
In gesprek met... - Groningen

» Bekijk volledige kalender

Vul hieronder je emailadres in om een link te krijgen waarmee je je aan kunt melden voor de nieuwsbrieven van de Jonge Democraten en waarmee je je abonnementen kunt wijzigen.

» Bekijk eerdere nieuwsbrieven

Twitter

Jonge Democraten Online

FacebookLinkedInTwitterYouTube

© 2017 Jonge Democraten